Pyometra (baarmoederontsteking)

Iedere katteneigenaar die gaat fokken vreest het moment waarop de dierenarts bij jou poes een baarmoederontsteking constateert. Een baarmoederontsteking of pyometra wordt meestal operatief behandeld. De baarmoederontsteking is namelijk slecht met een antibioticium te behandelen. Het enige dat volgens veel dierenartsen overblijft is de kat te steriliseren zodat de moederpoes gered wordt. Toch is er ook een andere mogelijkheid!

Hoe zit het precies?
Wat wij over het algemeen baarmoederontsteking noemen is een ontsteking van het baarmoederslijmvlies. Onder invloed van geslachtshormonen ontaardt het slijmvlies dat de binnenkant van de baarmoeder bedekt. Er ontstaan talrijke kleine blaasjes in het slijmvlies en een ophoping van slijm in de baarmoeder. De kat vertoont dan nog geen ziekteverschijnselen.
Door bacteriën die in de baarmoeder zijn doorgedrongen kan het opgehoopte slijm infecteren. De bacteriën in de baarmoeder scheiden een gif uit dat o.a. veroorzaakt dat de nieren geen vocht meer kunnen vasthouden. Er wordt extra veel urine uitgescheiden en de kat drinkt erg veel water. Je ziet soms ook dat de poes af en toe braakt en ernstig algemeen ziek wordt.

Er bestaan twee varianten: een open pyometra en een gesloten pyometra

Open pyometra
Bij een open pyometra pomt het pus, wat gevormd is in de baarmoeder naar buiten. dit pus kan geel tot chocoladekleurig zijn. Een probleem hierbij is dat poezen zo schoon op zichzelf zijn, dat ze de uitvloeiing zelf weglikken voor de eigenaar het ziet.

Gesloten pyometra
Bij een gesloten pyometra is de baarmoedermond gesloten en het pus blijft dus in de baarmoeder. Deze katten worden meestal erg snel ernstig ziek. Ze vermageren, zijn erg lusteloos en erg depressief. Braken en diarree kunnen ook voorkomen.
Op röntgenfoto's is te zien dat de baarmoeder vergroot is. Daarnaast kan, net als bij een ‘open' baarmoederontsteking, met bloedonderzoek duidelijk worden dat er een ontsteking gaande is.
Het is duidelijk dat er een medische behandeling nodig is bij een baarmoederontsteking.
Zonder behandeling kan de baarmoeder scheuren waardoor de bacteriën in de buik komen, dit kan fataal zijn voor de poes!

Carmen van ons heeft half 2007 een open baarmoederontsteking gehad. Ze had er zelf niet zo heel veel last van. Ze at gewoon goed en was nog steeds speels en levendig.
Mijn eigen dierenarts gaf als eerste aan dat laten steriliseren de beste optie was. Aangezien dit een onomkeerbare behandeling is en zij er klaarblijkelijk geen tot weinig last van had heeft de dierenarts haar eerst een antibiotica kuur voorgeschreven van 2 weken om te kijken of dat hielp. Echter was er geen verbetering te zien op de tussentijdse echo's. De uitvloeiing van pus was nihil en de inhoud van de baarmoeder (het pus) was ook wel geslonken, maar het baarmoederslijmvlies zelf bleef verdikt.

Deze behandelingsduur van de antibiotica gaf mij ook de gelegenheid om eens verder te kijken op internet. Naast eventuele oorzaken kwam ik ook een behandelmethode voor baarmoederontsteking tegen van de Wilhelminakliniek in Utrecht. Deze behandeling wordt overigens ook uitgevoerd op de faculteit Diergeneeskunde.

Gezien het feit dat er geeen verbetering optrad bij behandeling met antibiotica heb ik deze behandelmethode besproken met mijn eigen dierenarts. Hij gaf aan dit zelf niet uit te voeren, maar dat hij zich inderdaad voor kon stellen dat dit zou gaan werken. Ik heb daarna gelijk een afspraak gemaakt voor de behandeling in Utrecht en kon een dag later gelijk komen.

Behandelmethode
De behandeling van de baarmoederontsteking betreft een de medicamenteuze behandeling met een Prostaglandine. Dit is een groep medicijnen die het niveau van het progesteron in het bloed verlagen, de baarmoedermond ontspannen en samentrekking van de baarmoeder stimuleren waardoor de bacteriën en het pus uit de baarmoeder worden verwijderd.
Deze behandeling heeft bij een baarmoederontsteking met een open baarmoedermond een succespercentage van 75-90%. Maar er is een risico op herhaling van een baarmoederontsteking en een kans dat de poes niet zwanger wil worden. Bovendien heeft het wat bijwerkingen en is het niet aan te bevelen voor katten die al ernstig ziek zijn. Er kunnen (tijdelijke) bijwerkingen ontstaan als braken, diarree, onrust en intensief likken.

Carmen is voor een aantal dagen opgenomen in de kliniek. Afhankelijk van hoe erg de baarmoederontsteking is duurt de behandeling gemiddeld tussen de 3 en 5 dagen. Tijdens de opnamedagen wordt de baarmoeder 1 a twee maal per dag gespoelt.
Hiervoor krijgt de kat een lichte verdoving. Er moet namelijk een speciale sonde (=buis) via de vagina door de baarmoedermond in de baarmoeder wordem gebracht.
Deze behandeling kan erg gevoelig zijn, zodat ze de poes altijd een lichte verdoving geven als ze de baarmoeder gaan spoelen. Via de sonde wordt een antibioticumoplossing diep in de baarmoeder ingebracht. Door het inbrengen van deze oplossing spoelen ze de baarmoeder als het ware schoon.

Ook kreeg ze injecties met prostaglandines, dit is een middel dat de baarmoeder laat samentrekken. Hierdoor wordt de pusachtige inhoud met de antibioticumspoelvloeistof de baarmoeder uitgewerkt. De kat krijgt een injectie met een sterke pijnstiller (temgesic), een extra pijnstiller (tolfedine) met ontstekingsremmende werking en een speciaal soort antibioticum dat goed in de baarmoeder doordringt.
Toen het spoelsel van de baarmoeder schoon was (dan is de baarmoeder schoon) en mocht Carmen naar huis. Wel kreeg ze nog voor 2 weken antibioticum mee en een advies dat wij haar bij de eerstvolgende krolsheid moesten laten dekken.

Twee weken later werd ze voor het eerst alweer krols! dus toen ze nog antibiotica slikte. We hebben haar toen bij de volgende krolsheid laten dekken. Ze was gelijk zwanger en is op 10 oktober 2007 bevallen van 5 prachtige kittens!

Bij baarmoederontsteking is dan ook niet de enige oplossing; om de poes te steriliseren!